അമേരിക്കൻ പ്രസിഡന്റ് ഡൊണാൾഡ് ട്രംപ് ഞായറാഴ്ച ലോകത്തെ ഞെട്ടിച്ച പ്രഖ്യാപനം നടത്തി — ഹോർമുസ് കടലിടുക്കിന്റെ "ഉടനടി" നാവിക ഉപരോധം. പാകിസ്ഥാനിലെ ഇസ്ലാമാബാദിൽ ഇറാനുമായി 21 മണിക്കൂറിലധികം നീണ്ട മാരത്തൺ സമാധാന ചർച്ചകൾ ഫലമില്ലാതെ തകർന്നു. വൈസ് പ്രസിഡന്റ് ജെ.ഡി. വാൻസിന്റെ നേതൃത്വത്തിലുള്ള അമേരിക്കൻ ടീം ഇറാൻ ആണവായുധങ്ങൾ നേടാനുള്ള ശ്രമം ഉപേക്ഷിക്കാൻ തയ്യാറല്ലെന്ന് പറഞ്ഞു. ട്രംപ് Truth Social-ൽ എഴുതി — "അമേരിക്കൻ നാവികസേന, ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും മികച്ചത്, ഹോർമുസ് കടലിടുക്കിലേക്ക് പ്രവേശിക്കുന്ന അല്ലെങ്കിൽ പുറത്തുപോകുന്ന എല്ലാ കപ്പലുകളെയും തടയുന്ന പ്രക്രിയ ഉടൻ ആരംഭിക്കും."
ഹോർമുസ് കടലിടുക്ക് ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ട എണ്ണ ഇടനാഴിയാണ് — ആഗോള എണ്ണ വിതരണത്തിന്റെ ഏകദേശം 20% ഈ വഴിയിലൂടെയാണ് കടന്നുപോകുന്നത്. ഇറാൻ ഇതിനകം ഈ ജലമാർഗം ഭാഗികമായി അടച്ചിരുന്നു, എന്നാൽ അമേരിക്കയുടെ പൂർണ ഉപരോധം തികച്ചും വ്യത്യസ്തമായ തലമാണ്. എണ്ണ വില ഇതിനകം ബാരലിന് $100 കടന്നു, പൂർണ ഉപരോധത്തോടെ $150 വരെ എത്താമെന്ന് വിശകലന വിദഗ്ധർ പറയുന്നു. ഇന്ത്യ, ചൈന, ജപ്പാൻ, ദക്ഷിണ കൊറിയ തുടങ്ങിയ എണ്ണ ഇറക്കുമതി രാജ്യങ്ങൾക്ക് ഇത് ഭീകരമായ സാഹചര്യമാണ് — പണപ്പെരുപ്പവും സാമ്പത്തിക മാന്ദ്യവും രണ്ടും വർധിക്കാം.
ഇറാൻ ഈ കടലിടുക്ക് നിയന്ത്രിച്ച് സാമ്പത്തിക നേട്ടം കൊയ്യുകയാണെന്നും ബാക്കി ലോകം അതിന്റെ അടച്ചുപൂട്ടൽ മൂലം തകരുകയാണെന്നും ട്രംപിന്റെ വാദം. എന്നാൽ വിമർശകർ പറയുന്നത് അമേരിക്കൻ ഉപരോധം മൂലം ഏറ്റവും കൂടുതൽ നഷ്ടം ഇറാനല്ല അമേരിക്കയുടെ സ്വന്തം സഖ്യരാജ്യങ്ങൾക്കാണ്. ഗൾഫ് രാജ്യങ്ങളുടെ സമ്പദ്വ്യവസ്ഥകൾ എണ്ണ കയറ്റുമതിയെ ആശ്രയിച്ചാണ്, ഉപരോധം അവരുടെ വരുമാനവും നിലയ്ക്കും. സൗദി അറേബ്യ, യുഎഇ, ഖത്തർ ഇതിനകം ഈ നടപടിയിൽ ആശങ്ക പ്രകടിപ്പിച്ചു. ഈ സ്ഥിതി വിശാലമായ പ്രാദേശിക സംഘർഷമായി മാറിയേക്കാം.
ലോകത്തിന് ഇതിന്റെ അർഥം വ്യക്തമാണ് — ഊർജ പ്രതിസന്ധി, വർധിക്കുന്ന പണപ്പെരുപ്പം, ഭൗമരാഷ്ട്രീയ അസ്ഥിരതയുടെ പുതിയ ഘട്ടം. റഷ്യ-ഉക്രെയിൻ യുദ്ധം മൂലം ഇതിനകം ഊർജ പ്രതിസന്ധി നേരിടുന്ന യൂറോപ്പിന് ഹോർമുസ് ഉപരോധം ഇരട്ട പ്രഹരമാകും. ഇന്ത്യയ്ക്ക് എണ്ണ വില വർധന രൂപയിൽ സമ്മർദവും കറന്റ് അക്കൗണ്ട് കമ്മി വർധനയ്ക്കും കാരണമാകും. ഏഷ്യൻ വിപണികളിൽ ഇതിനകം വിൽപ്പന സമ്മർദം വർധിക്കുന്നു. "മറ്റ് രാജ്യങ്ങളും ഈ ഉപരോധത്തിൽ ചേരും" എന്ന് ട്രംപ് പറഞ്ഞു — എന്നാൽ നിലവിൽ ഒരു വൻശക്തിയും ഈ അപകടകരമായ നീക്കത്തിൽ പങ്കാളിയാകാൻ തയ്യാറായി കാണുന്നില്ല. ഇത് ലോക സമ്പദ്വ്യവസ്ഥയെ പന്തയത്തിൽ വയ്ക്കുന്ന ചൂതാട്ടമാണ്.