అమెరికా అధ్యక్షుడు డోనాల్డ్ ట్రంప్ ఆదివారం ప్రపంచాన్ని కుదిపేసిన ప్రకటన చేశారు — హార్ముజ్ జలసంధి "తక్షణ" నావికా దిగ్బంధనం. పాకిస్తాన్ ఇస్లామాబాద్లో ఇరాన్తో 21 గంటలకు పైగా సాగిన మారథాన్ శాంతి చర్చలు ఎలాంటి ఫలితం లేకుండా విఫలమయ్యాయి. ఉపాధ్యక్షుడు జె.డి. వాన్స్ నేతృత్వంలోని అమెరికా బృందం ఇరాన్ అణ్వాయుధాలు సంపాదించే ప్రయత్నం వదలడానికి సిద్ధంగా లేదని చెప్పింది. ట్రంప్ Truth Social లో రాశారు — "అమెరికా నావికాదళం, ప్రపంచంలోనే అత్యుత్తమం, హార్ముజ్ జలసంధిలోకి ప్రవేశించే లేదా బయటికి వెళ్లే ప్రతి ఓడను అడ్డుకునే ప్రక్రియ వెంటనే ప్రారంభిస్తుంది."
హార్ముజ్ జలసంధి ప్రపంచంలోనే అత్యంత ముఖ్యమైన చమురు మార్గం — ప్రపంచ చమురు సరఫరాలో దాదాపు 20% ఈ మార్గం గుండానే వెళుతుంది. ఇరాన్ ఇప్పటికే ఈ జలమార్గాన్ని పాక్షికంగా మూసివేసింది, కానీ అమెరికా పూర్తి దిగ్బంధనం పూర్తిగా భిన్నమైన స్థాయి. చమురు ధరలు ఇప్పటికే బ్యారెల్కు $100 దాటాయి, విశ్లేషకులు పూర్తి దిగ్బంధనంతో $150 చేరవచ్చని చెబుతున్నారు. భారత్, చీనా, జపాన్, దక్షిణ కొరియా వంటి చమురు దిగుమతి దేశాలకు ఇది భయానక దృశ్యం — ద్రవ్యోల్బణం, ఆర్థిక మాంద్యం రెండూ పెరగవచ్చు.
ఇరాన్ ఈ జలసంధిని నియంత్రించి ఆర్థిక ప్రయోజనం పొందుతోందని, మిగతా ప్రపంచం దాని మూసివేతవల్ల నాశనమవుతోందని ట్రంప్ వాదన. కానీ విమర్శకులు అమెరికా దిగ్బంధనం వల్ల అత్యధిక నష్టం ఇరాన్కు కాదు అమెరికా సొంత మిత్రదేశాలకు జరుగుతుందని చెబుతున్నారు. గల్ఫ్ దేశాల ఆర్థిక వ్యవస్థలు చమురు ఎగుమతులపై ఆధారపడి ఉన్నాయి, దిగ్బంధనం వారి ఆదాయాన్ని కూడా నిలిపివేస్తుంది. సౌదీ అరేబియా, UAE, ఖతార్ ఇప్పటికే ఈ చర్యపై ఆందోళన వ్యక్తం చేశాయి. ఈ పరిస్థితి విస్తృత ప్రాంతీయ సంఘర్షణగా మారవచ్చు.
ప్రపంచానికి దీని అర్థం స్పష్టం — శక్తి సంక్షోభం, పెరుగుతున్న ద్రవ్యోల్బణం, భౌగోళిక-రాజకీయ అస్థిరత యొక్క కొత్త దశ. రష్యా-ఉక్రెయిన్ యుద్ధం వల్ల ఇప్పటికే శక్తి సంక్షోభం ఎదుర్కొంటున్న యూరోప్కు హార్ముజ్ దిగ్బంధనం డబుల్ దెబ్బ. భారత్కు చమురు ధరల పెరుగుదల రూపాయిపై ఒత్తిడి, కరెంట్ అకౌంట్ లోటు పెరుగుదలకు దారితీస్తుంది. ఆసియా మార్కెట్లలో ఇప్పటికే అమ్మకాల ఒత్తిడి పెరుగుతోంది. "ఇతర దేశాలు కూడా ఈ దిగ్బంధనంలో చేరతాయి" అని ట్రంప్ చెప్పారు — కానీ ప్రస్తుతం ఏ పెద్ద శక్తి ఈ ప్రమాదకర ఎత్తుగడలో భాగస్వామ్యానికి సిద్ధంగా కనిపించడం లేదు. ఇది ప్రపంచ ఆర్థిక వ్యవస్థను పణంగా పెడుతున్న జూదం.