ഇന്ത്യയുടെ രാഷ്ട്രീയ കണ്സള്ട്ടിംഗ് വ്യവസായത്തില് ഭൂകമ്പം വന്നിരിക്കുന്നു. എന്ഫോഴ്സ്മെന്റ് ഡയറക്ടറേറ്റ് I-PAC ഡയറക്ടറും സഹ-സ്ഥാപകനുമായ വിനേഷ് ചന്ദേലിനെ ഡല്ഹിയില് നിന്ന് അറസ്റ്റ് ചെയ്തു. ആരോപണം ഗുരുതരമാണ് — പശ്ചിമ ബംഗാള് കല്ക്കരി ഖനന അഴിമതിയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ഏകദേശം 20 കോടി രൂപ ഹവാല പണം I-PAC-ലേക്ക് എത്തിയെന്നാണ്. ഈ അറസ്റ്റ് ED ഹൈദരാബാദ്, ബെംഗളൂരു, ഡല്ഹി എന്നിവിടങ്ങളില് I-PAC ഓഫീസുകളില് ഒരേ സമയം റെയ്ഡ് നടത്തിയ ശേഷമാണ് വന്നത്. വിനേഷ് ചന്ദേലിനെ PMLA അതായത് കള്ളപ്പണ നിരോധന നിയമത്തിന് കീഴില് അറസ്റ്റ് ചെയ്തിരിക്കുന്നു.
ഈ കേസിന്റെ വേരുകള് പശ്ചിമ ബര്ധമാന് ജില്ലയിലെ ഈസ്റ്റേണ് കോള്ഫീല്ഡ്സ് ലിമിറ്റഡിന്റെ ഖനികളിലേക്ക് പോകുന്നു, അവിടെ നിന്ന് അനധികൃത ഖനനവും കല്ക്കരി കള്ളക്കടത്തും നടന്നതായി ആരോപണമുണ്ട്. CBI 2020-ല് ഈ കേസില് FIR രജിസ്റ്റര് ചെയ്തിരുന്നു. ED-യുടെ അവകാശവാദം അനുസരിച്ച് ഈ അനധികൃത ഖനനത്തില് നിന്ന് ഉണ്ടായ കള്ളപ്പണത്തിന്റെ ഒരു ഭാഗം ഹവാല ചാനലുകള് വഴി I-PAC-ലേക്ക് ട്രാന്സ്ഫര് ചെയ്യപ്പെട്ടു. I-PAC — 2015-ല് സ്ഥാപിതമായത് — തൃണമൂല് കോണ്ഗ്രസിന്റെ പ്രധാന രാഷ്ട്രീയ ഉപദേശക സംഘടനയാണ്. നേരത്തെ തന്നെ ED TMC MP അഭിഷേക് ബാനര്ജിയെ ചോദ്യം ചെയ്യുകയും അനധികൃത ഖനനത്തില് നിന്ന് ലാഭം നേടിയെന്ന് ആരോപിക്കുകയും ചെയ്തിരുന്നു.
പക്ഷേ ഈ കേസ് വെറും സാമ്പത്തിക കുറ്റകൃത്യം മാത്രമല്ല — ഇത് രാഷ്ട്രീയ യുദ്ധത്തിന്റെ ഒരു അധ്യായമാണ്. മുഖ്യമന്ത്രി മമത ബാനര്ജി ഇതിനകം ED തെരഞ്ഞെടുപ്പിന് തൊട്ടുമുമ്പ് I-PAC-ല് റെയ്ഡ് നടത്തി പാര്ട്ടി ഡാറ്റ മോഷ്ടിക്കാന് ശ്രമിച്ചുവെന്ന് ആരോപിച്ചിരുന്നു. ബംഗാള് സര്ക്കാര് ED-ക്കെതിരെ തെളിവുകള് നീക്കം ചെയ്യലും അന്വേഷണത്തില് രാഷ്ട്രീയ ലക്ഷ്യവും ആരോപിച്ചു. മറുവശത്ത് ED മമത സര്ക്കാര് തിരച്ചിലിന് തടസ്സം നിന്നെന്നും തെളിവുകള് നശിപ്പിച്ചെന്നും പറയുന്നു. I-PAC തങ്ങള് സുതാര്യമായ പ്രൊഫഷണല് കണ്സള്ട്ടന്സിയാണെന്നും ഒരു രാഷ്ട്രീയ പ്രത്യയശാസ്ത്രത്തിന്റെയും സ്വാധീനമില്ലെന്നും പറഞ്ഞു. പക്ഷേ സത്യം ഇതാണ് — ഈ അറസ്റ്റ് ഒരു വലിയ ചോദ്യം ഉയര്ത്തിയിരിക്കുന്നു: ഇന്ത്യയില് രാഷ്ട്രീയ കണ്സള്ട്ടിംഗ് സ്ഥാപനങ്ങള് അന്വേഷണ ഏജന്സികളുടെയും അധികാര രാഷ്ട്രീയത്തിന്റെയും ഇടയില് ഞെരിഞ്ഞമരുകയാണോ, അതോ ആഴത്തില് കള്ളപ്പണ കളി നടക്കുകയാണോ? ഈ കഥ ഇവിടെ തീരുന്നില്ല.