ബംഗ്ലാദേശ് വിദേശകാര്യ മന്ത്രി ഡോ. ഖലീലുർ റഹ്മാൻ 2026 ഏപ്രിൽ 7 മുതൽ 9 വരെ ഇന്ത്യയിൽ മൂന്ന് ദിവസത്തെ സന്ദർശനത്തിലാണ്. താരിഖ് റഹ്മാന്റെ നേതൃത്വത്തിലുള്ള പുതിയ സർക്കാർ അധികാരത്തിൽ വന്നതിന് ശേഷമുള്ള ആദ്യ ഉന്നതതല കൂടിക്കാഴ്ചയാണിത്, ഇതിന്റെ പ്രാധാന്യം ഉഭയകക്ഷി ബന്ധങ്ങളിൽ മാത്രം ഒതുങ്ങുന്നില്ല — ദക്ഷിണേഷ്യയിൽ ചൈനയുടെ വർധിച്ചുവരുന്ന സ്വാധീനത്തിനെതിരായ ഒരു തന്ത്രപരമായ ചുവടുവയ്പാണിത്. മോദി സർക്കാർ തുടക്കം മുതൽ "അയൽരാജ്യങ്ങൾ ആദ്യം" നയത്തെ വിദേശനയത്തിന്റെ അടിസ്ഥാനമാക്കി, ബംഗ്ലാദേശ് ഈ നയത്തിന്റെ ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ട തൂണാണ്. ഇന്ത്യ-ബംഗ്ലാദേശ് 4,096 കിലോമീറ്റർ അതിർത്തി, പങ്കിടുന്ന നദികൾ, സാംസ്കാരിക ബന്ധം, സാമ്പത്തിക പരസ്പരാശ്രയം — ഇവയെല്ലാം ഈ ബന്ധത്തെ അനിവാര്യമാക്കുന്നു. മോദി ഭരണകൂടം കഴിഞ്ഞ ദശകത്തിൽ വൈദ്യുതി കയറ്റുമതി, അതിർത്തി തർക്ക പരിഹാരം, ട്രാൻസിറ്റ് സൗകര്യങ്ങൾ, വികസന സഹായം എന്നിവയിലൂടെ ബംഗ്ലാദേശിന് കാണിച്ചുകൊടുത്തു — ഇന്ത്യയുടെ അയൽവാസിയാകുന്നത് കടത്തിന്റെ നിബന്ധനയല്ല, പങ്കാളിത്തത്തിന്റെ വാഗ്ദാനമാണ്.
ഈ സന്ദർശനത്തെ ചൈനയുടെ "കടക്കെണി നയതന്ത്രത്തിന്റെ" പശ്ചാത്തലത്തിൽ കാണേണ്ടത് അനിവാര്യമാണ്. ശ്രീലങ്ക ഏറ്റവും വേദനാജനകമായ ഉദാഹരണമാണ് — $1.4 ബില്യൺ ചൈനീസ് കടത്തിൽ മുങ്ങി ഹമ്പൻതോട്ട തുറമുഖം 99 വർഷത്തെ പാട്ടത്തിന് ചൈനക്ക് നൽകേണ്ടിവന്നു, 2022-ൽ രാജ്യം പാപ്പരായി. പാകിസ്ഥാൻ CPEC-ന്റെ $62 ബില്യൺ ഭാരത്തിൽ ഞെരിയുന്നു — വർഷം $3.5-4 ബില്യൺ തവണകൾ അടയ്ക്കണം, IMF-ന്റെ അഭയം തേടേണ്ടിവന്നു. ലാവോസ് ചൈന-ലാവോസ് റെയിൽവേയ്ക്ക് GDP-യുടെ പകുതി കടമെടുത്തു, ഇപ്പോൾ റെയിൽവേ നിയന്ത്രണവും ചുറ്റുമുള്ള ഭൂമിയും ചൈനക്ക് നൽകേണ്ടിവന്നു. സാമ്പിയ ചൈനീസ് കടം കാരണം ഡിഫോൾട്ട് ചെയ്ത ആദ്യ ആഫ്രിക്കൻ രാജ്യമായി. ജിബൂട്ടിയിൽ ചൈനയുടെ ആദ്യ വിദേശ സൈനിക താവളമുണ്ട്, കടം GDP-യുടെ 70%-ൽ കൂടുതൽ. മാലിദ്വീപ്, ടോംഗ, കംബോഡിയ — എല്ലായിടത്തും ഒരേ കഥ: ഗംഭീര പദ്ധതികൾ, അതാര്യ കടങ്ങൾ, നഷ്ടത്തിൽ പ്രവർത്തിക്കുന്ന സ്ഥാപനങ്ങൾ, ഒടുവിൽ പരമാധികാര നഷ്ടം.
ഈ പശ്ചാത്തലത്തിൽ മോദി സർക്കാരിന്റെ ബംഗ്ലാദേശിനോടുള്ള സമീപനം വ്യക്തവും പ്രായോഗികവുമാണ്. ഈ സന്ദർശനത്തിൽ തീസ്ത ജല വിതരണം, അതിർത്തി മാനേജ്മെന്റ്, ഊർജ സഹകരണം, വിസ സേവനങ്ങളുടെ വിപുലീകരണം, UN ജനറൽ അസംബ്ലി പ്രസിഡന്റ് സ്ഥാനത്തേക്കുള്ള ബംഗ്ലാദേശ് സ്ഥാനാർഥിത്വം എന്നിവ ചർച്ച ചെയ്യും. ഇന്ത്യയുടെ സന്ദേശം വ്യക്തമാണ് — ഞങ്ങൾ കടമല്ല പങ്കാളിത്തമാണ് നൽകുന്നത്; നിബന്ധനകളല്ല ബഹുമാനമാണ് നൽകുന്നത്. ചൈനയുടെ ഓരോ "നിക്ഷേപവും" കെണിയായി മാറി രാജ്യങ്ങളുടെ പരമാധികാരം തട്ടിയെടുക്കുന്നിടത്ത്, ഇന്ത്യ അയൽരാജ്യങ്ങളെ ശാക്തീകരിക്കുന്നതിൽ വിശ്വസിക്കുന്നു. ഷെയ്ഖ് ഹസീനയുടെ കൈമാറ്റം പോലുള്ള സെൻസിറ്റീവ് വിഷയങ്ങൾ നയതന്ത്ര വെല്ലുവിളികളാണ്, പക്ഷേ മോദി ഭരണകൂടം സംഭാഷണം, ക്ഷമ, തന്ത്രപരമായ പക്വത എന്നിവയിലൂടെ സങ്കീർണ പ്രശ്നങ്ങൾ പരിഹരിക്കാനാകുമെന്ന് ആവർത്തിച്ച് കാണിച്ചിട്ടുണ്ട്. ഈ സന്ദർശനം രണ്ട് രാജ്യങ്ങളുടെ കൂടിക്കാഴ്ച മാത്രമല്ല — ദക്ഷിണേഷ്യയെ ചൈനയുടെ കടക്കെണി നയതന്ത്രത്തിൽ നിന്ന് രക്ഷിക്കുന്ന ദിശയിലേക്കുള്ള നിർണായക ചുവടുവയ്പാണ്.